نفقه زوجه در قانون ایران 
نفقه یکی از مهمترین حقوق مالی زن در زندگی مشترک است که قانونگذار برای حمایت از زوجه آن را پیشبینی کرده است. آگاهی از مفهوم، شرایط و راههای مطالبه نفقه میتواند از بروز اختلافات خانوادگی و تضییع حقوق جلوگیری کند.
تعریف نفقه
زوجه طبق ماده 1107 قانون مدنی، نفقه شامل همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل: مسکن البسه غذا اثاث منزل هزینههای درمانی و بهداشتی سایر نیازهای ضروری میباشد که شوهر مکلف است آنها را تأمین کند.
شرایط استحقاق نفقه
برای اینکه زن مستحق دریافت نفقه باشد، باید تمکین کند؛ یعنی وظایف قانونی و شرعی خود در قبال همسر را انجام دهد. عدم تمکین میتواند باعث سقوط حق نفقه شود، مگر اینکه زن دلیل موجهی برای عدم تمکین داشته باشد (مثل خشونت خانگی یا عدم تهیه مسکن مناسب از سوی شوهر).
میزان نفقه
میزان نفقه ثابت و یکسان برای همه زنان وجود ندارد. دادگاه با نظر کارشناس رسمی دادگستری و با توجه به وضعیت اجتماعی زن، محل زندگی، و توان مالی شوهر مبلغ را تعیین میکند.
ترک انفاق و مجازات آن طبق ماده 642 قانون مجازات اسلامی، اگر شوهر با داشتن توانایی مالی از پرداخت نفقه خودداری کند، مرتکب جرم ترک انفاق شده و مجازات حبس برای او در نظر گرفته شده است. این جرم غیرقابل گذشت است مگر اینکه زن رضایت دهد.
نحوه مطالبه نفقه
زن میتواند نفقه را به دو روش مطالبه کند:
1. دادخواست حقوقی ثبت دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی رسیدگی در دادگاه خانواده صدور حکم و اجرای آن از طریق اجرای احکام
2. شکایت کیفری ترک انفاق ثبت شکایت در دادسرا بررسی توان مالی مرد و عدم پرداخت نفقه امکان صدور حکم حبس در صورت اثبات جرم
نفقه گذشته و آینده
نفقه گذشته: زن میتواند نفقه ماههای قبل را مطالبه کند.
نفقه آینده: دادگاه میتواند شوهر را ملزم به پرداخت نفقه ماههای آتی نیز نماید.
نفقه در دوران عقد اگر زن در دوران عقد (قبل از شروع زندگی مشترک) حاضر به تمکین باشد ولی شوهر او را به منزل مشترک نبرد، نفقه همچنان به او تعلق میگیرد.
نتیجهگیری
نفقه از حقوق مسلم و مهم زوجه در نظام حقوقی ایران است و شوهر مکلف به پرداخت آن میباشد. در صورت امتناع شوهر، زن میتواند از راههای حقوقی و کیفری برای احقاق حق خود اقدام کند.
مشاوره با وکیل متخصص خانواده میتواند بهترین مسیر را برای مطالبه نفقه و جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه نشان دهد.
