دعوای مطالبه وجه چک و سفته چیست؟! در ادامه به طور مفصل به این مطلب میپردازیم.
فهرست مطالب
آیا دعوای مطالبه وجه چک یا سفته مالی است یا غیرمالی؟
اهمیت تشخیص مالی یا غیرمالی بودن دعاوی اسناد تجاری
یکی از موضوعات مهم در دعاوی چک و سفته، تعیین ماهیت مالی یا غیرمالی بودن آنهاست. این موضوع بر هزینه دادرسی، مرجع صالح و روند رسیدگی اثر مستقیم دارد.
دعوای مطالبه وجه چک و سفته چیست؟
دعوای مطالبه وجه چک و سفته زمانی مطرح میشود که دارنده سند، قصد مطالبه مبالغ مندرج در آن را داشته باشد.
چرا این دعوا مالی است؟
-
موضوع دعوا مبلغ مشخص است.
-
ارزش اقتصادی دارد.
-
نتیجه دعوا دریافت وجه نقد است.
مبنای قانونی مالی بودن دعوا
طبق ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، دعاوی که خواسته آنها مال یا وجه نقد باشد، مالی محسوب میشوند.
آیا دعوای استرداد لاشه چک یا سفته مالی است؟
این بخش همیشه محل اختلاف نظر بوده است.
چرا این دعوا مطرح میشود؟
معمولاً به دو دلیل:
۱. خوانده مستحق وجه سند نیست
-
سند را از راه غیرقانونی به دست آورده
-
یا بدون سبب موجه آن را نگه داشته است.
۲. وجه سند قبلاً پرداخت شده
-
بدهی پرداخت شده
-
سند بیاعتبار شده
-
و اکنون فقط لاشه آن ارزش اثباتی دارد.
تحلیل ماهیت دعوای استرداد لاشه چک
در هر دو حالت بالا، خواهان:
-
هیچ مالی طلب نمیکند
-
مبلغ چک موضوع دعوا نیست
-
تنها اوراق سند را میخواهد
بنابراین این دعوا فاقد ارزش مالی مستقیم است.
نتیجه
دعوای استرداد لاشه چک یا سفته غیرمالی است.
نظریه مشورتی در تأیید غیرمالی بودن دعوا
نظریه مشورتی ۷/۷۹۴۱۰ مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۲۳
در این نظریه آمده است:
«دعوای استرداد اسناد تجاری اعم از چک یا سفته، دعوایی غیرمالی تلقی میشود؛ زیرا مورد دادوستد نیست، بلکه اوراقی مطالبه میشود که برای صاحب آن اعتبار دارد.»
اهمیت این نظریه
-
اختلافنظرها را کاهش میدهد
-
مرجع عملی خوبی برای دادگاهها و وکلاست
-
در مباحث مربوط به هزینه دادرسی کاربرد دارد
تفاوت دعوای مطالبه وجه و استرداد لاشه
مطالبه وجه → دعوای مالی
-
خواسته: مبلغ سند
-
ملاک هزینه دادرسی: بهای خواسته
-
ارزش اقتصادی مستقیم دارد
استرداد لاشه → دعوای غیرمالی
-
خواسته: خود سند
-
ارزش مالی مستقیم ندارد
-
هزینه دادرسی ثابت دعاوی غیرمالی
